Fotel bujany dawniej i dziś

News

Fotel bujany przywodzi na myśl ciepłe kapcie, kominek i dawne czasy. Mogło się wydawać, że bezpowrotnie odejdzie do lamusa, a tym czasem projektanci odkrywają przed nami coraz to nowocześniejsze jego wcielenia. Poznaj historię bujanego fotela.

Fotel bujany powstał w XVIII wieku w Ameryce. Za jego autora wielu uznaje Benjamina Franklina, ale zanim ten się urodził, fotel bujany był już znany, a prawdziwy twórca pozostaje anonimowy.

Początkowo fotel, poza biegunami, niczym nie odróżniał się od prostych domowych mebli. Z czasem jednak jego wzornictwo stawało się coraz bardziej wyszukane, pojawił się szeroki wachlarz wzorów wykorzystujących różne tworzywa, np. drewno, czy wiklinę.

 

Budowanie bujanej historii

W XVIII w. popularnością cieszyły się bujane fotele w stylu windsorskim z wysokim oparciem i szczebelkami z toczonego drewna oraz bujany fotel shakersów (kwakrów). Sekta shakersów słynęła z wyrobu (z początku wyłącznie na własny użytek, a później także na sprzedaż) mebli odznaczających się purytańską prostotą, ale także wysoką jakością i starannym wykonaniem.

Produkowane przez nich fotele posiadały proste poręcze, oparcie typu drabiniastego wypełnione poziomymi szczebelkami, wyplatane z bawełnianych taśm siedzenie oraz nogi o prostej linii z biegunami. W Ameryce fotele te znalazły popularne zastosowanie na werandach i nawet obecnie znajdują się niemal w każdym amerykańskim domu.

W Europie z kolei fotel bujany spopularyzowany został w XIX w. Udział w tym miał niemiecki stolarz Michael Thonet, który opatentował przemysłową metodę produkcji mebli z giętego na gorąco drewna. Okazała się ona doskonała do profilowania biegunów o finezyjnych kształtach. Thonet jest twórcą fotela bujanego z wyplatanym siedziskiem oraz giętymi poręczami płynnie przechodzącymi w oparcie. Fotel ten trafił do produkcji między 1840 a 1850 rokiem. Ciekawostką jest fakt, że wśród jego miłośników były takie znane osobistości jak Albert Einstein czy Pablo Picasso.

Nie wpłynęło to jednak na dominację Ameryki w produkcji tego typu foteli. Na ich popularność wpływali kolejni prezydenci Stanów Zjednoczonych. Każdy z nich posiadał ulubiony bujany fotel, np. John F. Kennedy w latach 50. upodobał sobie model firmy P&P Chair Company. 

 

Nowe spojrzenie na klasykę

Świeżość do projektowania foteli bujanych wnieśli Charles i Ray Eamesowie, którzy w 1950 r. zaprojektowali Eames Plastic Armchair RAR, krzesło na metalowej chromowanej bazie i drewnianych, lakierowanych płozach.

Przez wzgląd na innowacyjne użycie materiału oraz zerwanie z klasycznym wizerunkiem tradycyjnego fotela na biegunach projekt Eamesów uznawany jest za rewolucyjny. 

Wytyczyli oni drogę kolejnym projektantom, którzy zaskakują nowoczesnym podejściem do projektowania fotela bujanego. Warto tu wspomnieć chociażby o Chrisie Martinie i jego krześle Ellan dla IKEA, czy bujanym krześle Ku-Dir-Ka Litwina Pauliusa Vitkauskasa.